Laten we eerst beginnen bij het begin. Want wat is een bewijsmap of portfolio precies? Misschien denk je aan een dikke ordner vol certificaten en verslagen. Nergens voor nodig, we leven immers niet meer in het stenen tijdperk. Een digitaal portfolio, een persoonlijke website of een goed georganiseerde online map zijn de meest gangbare manieren om een portfolio bij te houden. Voor sommige opleidingen zijn platforms zoals GitHub of Behance geschikt. Ook je LinkedIn-profiel kun je gebruiken om projecten en behaalde certificaten zichtbaar te maken.
Het belangrijkste is eigelijk niet waar je alles bewaart, maar dat je ermee begint. Wanneer? Tijdens je studie, als het ff kan. Een bijkomend voordeel is dat je zo ook meteen ziet hoe je groeit in je professionele vakgebied, en fijn kan selecteren wát je precies aan de buitenwereld gaat laten zien. Je beste, meest relevante producties komen zo vanzelf bovendrijven.
Daar kunnen we kort in zijn: eigenlijk alles waarmee je kunt laten zien wat je tijdens je studie hebt gedaan en geleerd. Denk aan een presentatie waar je trots op bent, een onderzoeksrapport (zoals een profielwerkstuk), een ontwerp, foto's van een prototype of een video die je hebt gemaakt.
Ook projecten van je stage of bijbaan kunnen interessant zijn. En vergeet certificaten, beoordelingen en positieve feedback van docenten, stagebegeleiders of opdrachtgevers niet.
Wat relevant is, verschilt natuurlijk per studie. Studeer je ICT? Dan kan je bijvoorbeeld programmeerprojecten op GitHub bewaren, terwijl een student communicatie een campagne of artikel toevoegt. Volg je een technische opleiding? Dan zijn ontwerpen, berekeningen en prototypes interessant. Voor een pabostudent zijn bijvoorbeeld zelfontwikkelde lessen of projecten geschikt.
Werkgevers kijken tegenwoordig écht niet alleen meer naar je vakkennis. Ook zogenoemde soft skills, zoals samenwerken, communiceren, initiatief nemen, organiseren en problemen oplossen zijn belangrijk. Juist die vaardigheden zijn lastig af te lezen aan een diploma of cijferlijst. Gebruik je portfolio daarom om ze concreet te maken. Schrijf niet alleen dat je ‘goed kunt samenwerken’, maar laat zien waaruit dat blijkt.
Kijk daarbij verder dan je studie. Ook extracurriculaire activiteiten kunnen veel vertellen over wat je in huis hebt. Denk aan een bestuursfunctie bij een studie- of studentenvereniging, vrijwilligerswerk, het organiseren van een evenement, deelname aan een commissie of een eigen project naast je opleiding.
Was je bijvoorbeeld penningmeester van een vereniging? Dan heb je waarschijnlijk ervaring opgedaan met verantwoordelijkheid, plannen en samenwerken. Organiseerde je met vrijwilligers een evenement? Dan kun je daarmee organisatorische en communicatieve vaardigheden aantonen. Zo maak je zichtbaar dat je vaardigheden niet alleen in de collegezaal hebt ontwikkeld.
Een mooi eindproduct zegt niet altijd alles. Dit geldt met name voor groepsopdrachten. Schrijf daarom bij ieder belangrijk project kort op wat de opdracht was, welke rol je had en wat het resultaat was. Noteer ook welke vaardigheden je hebt gebruikt of ontwikkeld.
Heb je bijvoorbeeld tijdens een groepsproject de planning bewaakt toen het project dreigde uit te lopen? Dan laat dat iets zien over je organisatie- en samenwerkingsskills. Heb je na stevige feedback een presentatie compleet omgegooid? Dan kan dat juist laten zien dat je feedback kunt verwerken.Die context maakt van een verzameling bestanden een bewijs van wat jij kunt.
Misschien denk je: ‘ach, dat komt allemaal nog wel, het duurt nog wel een tijdje voordat ik ga solliciteren’. Dat is begrijpelijk, maar het is toch heel handig om nu al te beginnen met het opbouwen van je portfolio. Over drie jaar weet je waarschijnlijk niet meer precies wat je tijdens dat ene project in je eerste studiejaar hebt gedaan. Door interessante voorbeelden meteen te bewaren, bouw je een grote verzameling op.
Dat komt bovendien al vóór je afstuderen van pas. Zoek je een stage, bijbaan of minor waarvoor je moet solliciteren? Dan heb je voorbeelden waarmee je kunt laten zien wat je in huis hebt.
En als je uiteindelijk gaat solliciteren, hoef je niet halsoverkop terug te zoeken naar oude projecten en certificaten.
Een diploma blijft natuurlijk belangrijk. Het laat zien welke opleiding je hebt afgerond en met welk resultaat. Maar tijdens je studie leer je veel meer dan wat uiteindelijk op je papiertje staat.
Begin je op tijd met het verzamelen van voorbeelden, dan heb je bij je afstuderen dus twee dingen in handen: een diploma dat vertelt wat je hebt gestudeerd én een bewijsmap die laat zien wat je écht kunt.
geschreven door de redactie