Oekraïense Julia overwint hindernissen en kan tóch studeren: “Ben verliefd geworden op Nederland”

min. lezen
Oekraïense-Julia-overwint-hindernissen-en-kan-tóch-studeren-1076x715

Voor veel Oekraïense jongeren is studeren in Nederland lastig vanwege de hoge kosten en de Nederlandse taal. En vaak woont hun familie nog in oorlogsgebied. Julia Nikolaev (19) en Sofiia Onyshchenko (17) overwonnen die hobbels en vonden hier hun plek. “Ik wil hier graag blijven: ik ben verliefd geworden op Nederland.’’

Haar vader is advocaat, haar broer is advocaat, dus heel verwonderlijk was het niet dat Julia in eerste instantie Rechten wilde gaan studeren. Julia: “Mijn vader en broer zijn nu allebei militair in Oekraïne, ik wilde graag ook advocaat worden.’’

Helaas voor Julia, die na de Russische invasie (februari 2022) met haar moeder naar Nederland vluchtte, was haar Nederlands nog net niet goed genoeg om aan een universiteit Rechten te kunnen studeren.

Nadat ze zich voor verschillende opleidingen had ingeschreven, kon ze uiteindelijk terecht op de Hogeschool van Amsterdam. Daar is ze nu tweedejaars hbo-student International Business, een Engelstalige opleiding. “De taaltoets Engels om aangenomen te worden, was heel spannend voor me. Gelukkig ben ik er net voor geslaagd.’’

Inmiddels gaat het goed met haar studie. “Ik heb ontdekt dat International Business echt bij me past. We hebben interessante vakken zoals psychologie, logistiek en marketing, maar ook wiskunde en cultural awareness.’’

Niet studeren, maar werken

Voor de meeste jongeren uit Oekraïne is een mbo-, hbo- of wo-studie in Nederland een hindernisbaan met (te) hoge obstakels. Door de Richtlijn Tijdelijke Bescherming mogen ze wel in Nederland blijven, maar Oekraïense jongeren die op een hbo of universiteit willen studeren moeten het ‘instellingstarief’ betalen.

Dat varieert per hbo of universiteit en ligt tussen de 8000 en 16.000 euro, terwijl Nederlandse- en andere EU-burgers dit collegejaar 2601 euro betalen. Julia: "Ik hoor ook in mijn omgeving dat dat een groot probleem is om te gaan studeren. Veel Oekraïners kunnen een studie niet betalen en gaan daarom maar werken.’’

Veel Oekraïners kunnen een studie niet betalen en gaan daarom maar werken”

Julia Nikolaev

Voor Julia kwam er hulp uit onverwachte hoek: ze kwam in aanraking met de Stichting voor Vluchteling-Studenten UAF, een organisatie die vluchtelingen die willen studeren advies en financiële ondersteuning geeft. Zo betaalt ze nu hetzelfde collegegeld als EU-burgers. Dat maakt het voor haar mogelijk om toch te studeren.

Julia is dankbaar: “Ik wil veel leren tijdens mijn opleiding. Begin volgend jaar ga ik stage lopen bij een bedrijf, ik wil me graag ontwikkelen als sales manager.’’

Weg gevonden

Een kleine vier jaar nadat ze als vluchteling in een Nederlandse ISK (Internationale Schakel Klas) terechtkwam, heeft Julia haar weg gevonden. “Ik woon samen met mijn moeder in een appartementencomplex voor Oekraïners in Noordwijk.”

“Ik ben een emotioneel mens, maar ben nu rustiger dan een aantal jaar geleden. Misschien ook wel omdat ik naast mijn studie twee banen heb: ik geef online taalles en ben serveerster in een club. Het is goed voor me als ik bezig blijf, anders ga ik te veel piekeren.’’

Want ja, natuurlijk heeft Julia ook zorgen om de oorlog in haar geboorteland. “Mijn vader en broer zijn nog in Oekraïne. Mijn vader stuurt iedere twee of drie uur een berichtje. Zo zijn mijn moeder en ik minder zenuwachtig dat hem iets overkomt.’’

Mijn vader stuurt iedere twee of drie uur een berichtje. Zo zijn mijn moeder en ik minder zenuwachtig dat hem iets overkomt”

Julia Nikolaev

Niet jaloers

Tegelijkertijd ziet Julia weer perspectief. “Nee, ik ben zeker niet jaloers op Nederlandse jongeren omdat ze het wat makkelijker hebben dan Oekraïense jongeren. Ik ben sowieso nooit jaloers, maar het gaat nu ook goed met me. Ik heb een relatie met een Nederlandse jongen en ben blij met mijn studie.”

“Als het goed is, kan ik over ruim een jaar, als ik vijf jaar in Nederland woon, een Nederlands paspoort krijgen. Ik wil bij stages bij andere bedrijven nog veel meer leren over leiderschap en marketing, en uiteindelijk wil ik als ondernemer starten met een logistiek bedrijf. En ik wil hier graag blijven: ik ben verliefd geworden op Nederland.’’

Sofiia: “We worden goed begeleid”

Ook Sofiia Onyshchenko (17) heeft haar plek gevonden in Nederland. Ze doet de driejarige mbo-opleiding mediavormgever aan het Grafisch Lyceum in Rotterdam. “Ik ben blij met mijn opleiding, ik wil graag creatief bezig zijn.’’

Wel is het vervoer een uitdaging voor Sofiia, die in Hillegom woont. Waar Nederlandse studenten recht hebben op gratis ov, geldt dat niet voor Oekraïense studenten. “Maar alsnog reis ik per trein van Hillegom naar Rotterdam, dat is een uur reizen.’’

Omdat Sofiia nog geen 18 is, hoeft ze nu geen collegegeld te betalen. Het mbo-collegegeld is dit jaar 1458 euro. “Volgend jaar gaat mijn moeder dat betalen.’’

De rest van mijn familie woont nog in Kyiv, maar ik durf daar niet heen te gaan”

Sofiia Onyshchenko

mbo-student-sofiia-onyshchenko-17-heeft-haar-plek-gevonden-in-nederland

UAF: Er is meer nodig

Stichting voor Vluchteling-Studenten UAF ondersteunt dit collegejaar 250 Oekraïense jongeren die aan een Nederlandse hogeschool of universiteit studeren. Dat is het maximum, terwijl er volgens het UAF tussen de 4000 en 8000 Oekraïense jongeren zijn die zouden willen studeren.

Het UAF maakt afspraken met onderwijsinstellingen die bereid zijn om het instellingstarief (tussen de 8000 en 16.000 euro) te verlagen naar het ‘Nederlandse’ collegegeld van 2601 euro (voor hbo en universiteit).

In september werd in de Tweede Kamer een motie van D66 aangenomen om Oekraïense jongeren zonder financiële zorgen te kunnen laten studeren. Oekraïense jongeren zouden dan hetzelfde collegegeld gaan betalen als Nederlandse studenten.

Het UAF juicht de motie toe en roept op deze snel uit te voeren. Volgens de organisatie staan veel Oekraïense jongeren al te lang ‘in de wachtstand’ door de onbetaalbaarheid van studeren.

‘Andere motivatie’

Studiekeuzeadviseur Valeri Berns begeleidt geregeld Oekraïense jongeren. Daar ziet ze ook jonge Oekraïners die wel zouden willen, maar niet kunnen studeren door de hoge studiekosten. Het betekent dat talenten niet worden benut. “Ze gaan dan maar een baantje zoeken.’’

Bij de jongeren die het wel lukt om een opleiding te kiezen, ziet Valeri iets bijzonders wat betreft de motivatie. ”Als je land wordt aangevallen en je familie nog in Oekraïne woont, kijk je anders naar studeren. Veel Oekraïense jongeren zijn niet bezig met ‘iets leuks’ studeren, maar ze gaan serieus aan de slag met de vraag hoe ze iets kunnen bijdragen aan de wederopbouw van hun land of zoeken een opleiding waarbij ze precies willen weten welk beroep ze daarmee kunnen uitoefenen. Ze zijn vaak ook volwassener dan Nederlandse jongeren, kiezen vaak een technische of ICT-opleiding omdat daar veel behoefte aan is.’’

De taal blijkt in de praktijk ook vaak een struikelblok. Volgens Valeri heeft het te maken met de onzekerheid. “Jongeren zijn in eerste instantie in een ISK beland met het idee dat ze zo gauw mogelijk terug wilden naar Oekraïne. Dan is de motivatie om goed Nederlands te leren kleiner. Je ziet ook dat ze relatief vaak kiezen voor een Engelstalige opleiding.’’

En nee, ook daar gaat het niet vanzelf. “Het is logisch dat Oekraïense jongeren veel stress om de oorlog hebben. Als je vader in de loopgraven ligt, heb je wel iets anders aan je hoofd dan studeren.’’

Dit artikel verscheen oorspronkelijk op AD.nl

Placeholder cta

Simpel in je inbox

Studiekeuzelab helpt je een studie kiezen.