Zo maak je de overstap van hbo naar universiteit

Goed nieuws: die overstap is zeker mogelijk. Sterker nog, elk jaar maken duizenden studenten dezelfde keuze. Maar het is niet zo simpel als jezelf inschrijven en gaan met die banaan. In de meeste gevallen moet je eerst een tussenstap doen. Hoe dat precies werkt? Dat leggen we je in deze blog haarfijn uit.

De meest gekozen optie:
de premaster

Eigenlijk zijn er twee opties om van het hbo naar het wo over te stappen. De eerste die we hier gaan bespreken, is meteen de meest voorkomende. Grote kans dus dat je een premaster gaat overwegen. Maar wat is een premaster precies? Het woord zegt het eigenlijk al een beetje: een premaster is een traject van een half jaar of een jaar dat je na het behalen van je hbo-bachelor ingaat om je wo-master te kunnen gaan volgen. Al kun je bij sommige opleidingen al tijdens je hbo starten. Zie het als een brugjaar, maar dan compacter en intensiever.

Het idee hierachter is simpel: op het hbo heb je vooral praktijkgericht en toegepast gewerkt, terwijl de universiteit meer draait om theorie en onderzoek. In een premaster leer je precies die dingen die je nog mist. Denk aan academisch schrijven, statistiek, onderzoeksvaardigheden en diepgaandere theorie.

Zo’n premaster duurt meestal een half jaar tot een jaar. Het tempo ligt vaak een stuk hoger dan je gewend bent, dus het kan even schakelen zijn. Maar als je ‘m haalt, stroom je daarna door naar de master die je op het oog had.

Belangrijk is wel dat je hbo-opleiding een beetje aansluit op de master die je wilt doen. Heb je bijvoorbeeld Bedrijfskunde gedaan, dan kun je vaak vrij logisch door naar een economische of managementmaster. Maar als je ineens iets totaal anders wil gaan doen, wordt het een ander verhaal.

Een andere route: eerst een universitaire bachelor

Soms is de kloof tussen jouw hbo-opleiding en de gewenste master simpelweg te groot. In dat geval kan de universiteit zeggen: een premaster is niet genoeg. Dan kom je uit bij een langere route: eerst een universitaire bachelor doen. Dat betekent eigenlijk dat je opnieuw begint, maar dan op academisch niveau.

Dat klinkt misschien als een omweg (en dat is het ook), maar het heeft wel voordelen. Je krijgt een stevige theoretische basis en hebt daarna veel meer vrijheid in je keuze voor een master. Vooral als je van richting wilt veranderen – bijvoorbeeld van een creatieve of praktische studie naar iets totaal anders – kan dit de beste optie zijn.

Het nadeel is duidelijk: het kost meer tijd. Reken op zo’n drie extra jaren voordat je aan een master begint.

Even eerlijk: wat kost het?

Goed om te weten: de kosten van een premaster of schakelprogramma kunnen per universiteit verschillen. Soms betaal je gewoon het wettelijke collegegeld, maar er zijn ook trajecten waarbij een ander tarief geldt of waarbij je per vak betaalt. In dat geval kunnen de kosten oplopen.

Daarnaast heb je tijdens een premaster of schakelprogramma niet altijd recht op studiefinanciering. Hoe dat precies zit, verschilt per situatie en opleiding.

Kortom: het is slim om vooraf goed te checken hoe dit bij jouw opleiding en universiteit geregeld is. Zo weet je waar je aan toe bent en kom je niet voor verrassingen te staan.

Tot slot

De route van hbo naar universiteit is er niet één die voor iedereen hetzelfde is. Voor de één is een premaster genoeg, voor de ander is een schakelprogramma nodig, en soms is een hele nieuwe bachelor de beste keuze.

Wat ze gemeen hebben, is dat ze allemaal vragen om motivatie en doorzettingsvermogen. Maar daar staat tegenover dat je jezelf uitdaagt, nieuwe dingen leert en misschien wel precies op de plek terechtkomt waar je wilt zijn.

Dus twijfel je? Ga in dat geval eerst eens praten met een studieadviseur, check de toelatingseisen van jouw droommaster en kijk wat er mogelijk is. Want ja, de stap is groter dan gewoon doorgaan op het hbo. Maar zeker niet onmogelijk. Veel succes met je uiteindelijke beslissing!