UPDATE - Het leenstelsel wordt in 2023 afgeschaft: wat betekent dit voor jou?

min. lezen
stufi-wordt-afgeschaft

Er zijn nieuwe ontwikkelingen rond de basisbeurs die vanaf studiejaar 2023/2024 ingaat. Het kabinet denkt namelijk aan een basisbeurs van €255,- voor uitwonende studenten. Wat betekent dat voor jou? Dat en meer lees je in deze blog.

Misschien ken je de verhalen van een broer of zus: voor 2015 zag studeren er - financieel gezien - heel anders uit. Spreek je met iemand die voor die tijd gestudeerd heeft, dan vliegen de nostalgische termen als ‘gratis OV’ en ‘basisbeurs’ je om de oren.

Nu in het nieuwe regeerakkoord duidelijk is geworden dat we weer terug gaan naar een variant met een basisbeurs voor alle studenten en een inkomensafhankelijke aanvullende beurs, is het belangrijk om het een en ander op een rijtje te zetten. Want wat betekent dit voor jouw situatie met deze verandering in het leenstelsel? Laten we daar eens goed naar gaan kijken.

Dit gaat er veranderen.

Wanneer jij in 2023/2024 gaat studeren heb je geluk. Het nieuwe kabinet is momenteel bezig met het afschaffen van het gehate leenstelsel, dat ervoor zorgde dat iedereen die na 2015 is gaan studeren met een fors hogere studieschuld werd opgezadeld.

Gelukkig gaat dat vanaf studiejaar 2023/2024 veranderen. Het kabinet wil nu iedere student een basisbeurs geven van:

  • Voor thuiswonenden: 91 euro
  • Voor uitwonenden: 255 euro 

Dit bedrag krijgt iedereen, maar voor de lage inkomens is er een aanvullende beurs die kan oplopen tot maximaal 419 euro per maand, afhankelijk van het inkomen van de ouders. Dat werkt zo: alle inkomens onder de 34.600 euro krijgen een maximale aanvullende beurs. De bovengrens van de aanvullende beurs ligt op 53.900 euro. Dat is nu het plan.

Het gaat dus lijken op het oude systeem van voor 2015. Hieronder zie je de belangrijkste punten van dit systeem, ook wel de prestatiebeurs genoemd. Ter vergelijking lees je daaronder over het leenstelsel, dat na 2015 werd ingevoerd.

De Basisbeurs in het kort:

  • Basisbeurs (uitwonend of thuiswonend) is voor iedereen gelijk, ongeacht inkomen van ouders.
  • OV-kaart: gratis reizen doordeweeks of in het weekend
  • Basisbeurs en OV-kaart hoef je niet terug te betalen als je binnen 10 jaar je diploma hebt behaald. 
  • Er komt een inkomensafhankelijke aanvullende beurs tot 419 per maand.
  • Rentedragende lening moet je wel terugbetalen, binnen 15 of 35 jaar.

Het leenstelsel in het kort:

  • De gehele studiefinanciering is een rentedragende lening.
  • Deze lening betaal je over 35 jaar terug, weliswaar met zeer lage rente.
  • De lening kan per maand naar boven of naar beneden bijgesteld worden.
  • OV-kaart blijft gratis, mits je binnen 10 jaar een diploma haalt.

Zoals je ziet, moest de student vanaf 2015 opeens veel meer betalen. Hierdoor neemt je totale studieschuld enorm toe, en dat kan weer gevolgen hebben op de latere termijn. Bijvoorbeeld wanneer je op latere leeftijd een huis wilt kopen of een lening wilt afsluiten. Geen wonder dus, dat het leenstelsel niet populair is onder studenten.

(Bijna) terug naar het oude.

Maar goed, die donkere jaren lijken nu eindelijk voorbij. Gunstig dus, wanneer je in het schooljaar 2023/2024 met je studie start. Waarom dan pas? Omdat het volgens betrokkenen niet mogelijk is om eerder afscheid te nemen van het leenstelsel.

Compensatieregeling voor studenten

Maar wat nu als je al begonnen bent met studeren en dus helemaal of deels valt onder het leenstelsel? Je ziet je studieschuld iedere maand torenhoog oplopen en je bent je bewust van de consequenties in latere fases van je leven. Eigenlijk is het oneerlijk dat jij nu het kind van de rekening wordt, en dat vinden verschillende politieke partijen ook.

Er komt een vergoeding voor deze leenstelsel-studenten. Dat zou nu gaan om een bedrag van 359 per gestudeerd jaar, met een maximum van 1400 euro – als je 4 jaar hebt gestudeerd. Als je dit jaar bent begonnen met studeren, krijg je 359 euro.

Dat is natuurlijk maar een klein bedrag. De meeste studenten uit de 'pechgeneratie' hebben duizenden euro's schuld. 

Vouchersysteem voor studenten tussen 2015 tot 2019

En dan is er nog de grote groep studenten die in 2015 is begonnen met studeren en ook al afgestudeerd. Deze groep heeft door het leenstelsel over het algemeen een flink hogere studieschuld opgebouwd, met alle gevolgen van dien...

Ook de compensatie voor deze groep leenstelsel-studenten is nogal een dingetje. Het kabinet wil deze deze groep een bedrag bieden van  1770 euro bieden als mindering op hun lening of, wanneer de schuld is afgelost, in de vorm van een uitkering. Dit gaat alleen naar verwachting pas in 2025 zijn, aangezien het best veel werk is om dit allemaal goed te verwerken.

Dit is volgens studentenvakbonden en sommige partijen veel te weinig. Daarnaast heeft niet iedere afgestudeerde behoefte of zin om nog een opleiding te gaan doen. Het argument van het kabinet is dat volledige vergoeding heel duur is, en ten koste zal gaan van investeringen in het (hoger) onderwijs.

Afschaffing leenstelsel: wordt vervolgd…

Hoewel het zeker is dat het leenstelsel afgeschaft gaat worden, is er nog het een en ander onduidelijk over hoe dit er precies uit gaat zien.

Tot die tijd doe je er goed aan om het leenstelsel-nieuws in de gaten te houden. Ook wij zullen dit doen, en wanneer er meer bekend wordt zo snel mogelijk hierover berichten. Wordt vervolgd, dus!

Placeholder cta

Simpel in je inbox

Studiekeuzelab helpt je een studie kiezen.